wójna w Ukrainje/Krieg in der Ukraine

Krieg in der Ukraine - Wójna w Ukrainje

Tšašna wójna wuderiła w Europje, źož smy se myslili, až take něco njebuźo how žednje wěcej móžno. Našo temowe śěžyšćo - rozpšawy, pśinoski a měnjenja.
Unser Themenschwerpunkt "Krieg in der Ukraine" - Berichte, Beiträge, Meinungen

Interview z pśedsedarjom Domowiny

Wjele luźi pomaga dalej wójnskim wuběgańcam. Wjele luźi se pšaša: kak jo k tomu pśišło abo kak pójźo něnto dalej w tom konflikśe? Kuždy wót nas ma k wójnje swóje myslenja. Teke pśedsedaŕ zwězka Łužyskich Serbow, pśedsedaŕ Domowiny, ma k tomu něco groniś. Dawid Statnik jo how pśi nas w radijowem programje reagěrował na to, což se stanjo tam w Ukrainje, ned na zachopjeńku wójny. Něnto jo Christian Matthée z Dawidom Statnikom hyšći raz powědał za naš magacin "Łužyca" a jo kśěł wěźeś, co pśiźo jomu do mysli, gaž wiźi a słyšy wón te aktualne nowosći z Ukrainy.

David Statnik, Vorsitzender des Bundes Lausitzer Sorben, der Domowina, äußerte sich im Interview mit Łužyca-Moderator Christian Matthée zum Krieg in der Ukraine.

Serbowka pomaga Ukrainarjam w Chóśebuzu

Mjaztym jo wušej 1000 wuběgańcow, pśedewšym mamy ze swójimi źiśimi, z Ukrainy dojšło teke do Chóśebuza. Nic wšykne namakaju priwatne bydlenje, jano źěl ma wósobinske kontakty do Nimskeje. Wětšyna jo prědny raz w Chóśebuzu a wótwisna wót pomocy tudejšych bergarjow, wót cesnoamtskich mócow. Jadna jo naša něgajšna sobuźěłaśeŕka Martina Golašojc. Z njeju jo se Gregor Kliem rozgranjał.
Gaž wy se hyšći pšašaśo, co móžośo wy cyniś: město Chóśebuz jo zezběrało informacije na swójom internetowem boku. Nejwěcej zmysła ma darjenje pjenjez, pón mógu pomocniki a zwězki kaž DRK abo Caritas te wěcy kupiś, ak' trjebaju. Ale pšašaju teke za wěcnymi darami, abo gaž něchten pómagaś móžo pśi pśestajenju abo pśi konkretnych pomocnych akcijach. Stakim, kuždy móžo pomagaś.

Über 1000 ukrainische Flüchtlinge, überwiegend Mütter mit Kindern, sind auch in Cottbus angekommen. Nicht alle haben persönliche Kontakte in Deutschland, viele sind zum ersten Mal in Cottbus und sind auf Hilfe der hiesigen Bürger und ehrenamtliche Helfer angewiesen. Auch unsere ehemalige Kollegin Martina Gollasch engagiert sich für die ukrainischen Flüchtlinge in Cottbus.

Eleonora - wědomnostnica z Ruskeje

Comy glědaś na wójnu we Ukrainje, wósebnje na to, kak se tuchylu towarišnosć w Rusojskej wójny dla změnijo. Smy w kontakśe z jadneju rusojskeju staśanku. Wóna bydli w Barlinju. Jej se groni Eleonora, wóna źěła ako wědomnostnica. Jeje familija bydli we Rusojskej. Ju smy pśed wusćěłanim pšašali, kak wóna aktualny konflikt dožywijo, a teke wó tom, cogodla tak mało luźi we Rusojskej k wójnje w Ukrainje swójo měnjenje groni, ale teke kak śěžko to jo, konflikt we familiji tematizěrowaś.

Wie verändert der Ukraine Krieg die russische Gesellschaft? Wir sind im Kontakt mit Eleonora, einer russischen Wissenschaftlerin aus Berlin, deren Familie in Russland lebt, und fragten, wie sie den aktuellen Konflikt erlebt und wie es mit der öffentlichen Meinungsäußerung in der russischen Bevölkerung aussieht.

Wukrajny korespondent k wójnje

Serbski žurnalist Danko Handrik jo wukrajny korespondent za ARD w Praze. Wón rozpšawijo z Českeje a Słowakskeje. Smy z nim telefoněrowali a se pšašali, kak jo situacija pśi ukrainsko-słowakskej granicy.

Danko Handrick, ARD Korrespondent der ARD in Prag berichtet oft aus Tschechien und der Slowakei. Wir befragten ihn nach der Situation an der ukrainisch-slowakischen Grenze.

 

 

Protest pśeśiwo wójnje

We Ukrainje jo nadalej tšašna wójna a to jo teke źinsa zasej prědna tema pla nas. My mamy rozgrono z jadnym demonstrantom z Moskwje, ak' se wuraznje pśeśiwo wójnje wugronijo. Pśeśiwo wójny se teke górnoserbske muzikarje wugroniju a organizěruju wjeliki beneficny koncert za Ukrainu kóńc tyźenja (13.03.2022) w Budyšynje.
Słyšaś jo tam teke spiw wót Tomasza Nawki: "Hdźe te kwětki su, praj hdźe". Jo to serbske pśestajenje na cełem swěśe znatego měrowego spiwa "Where have all the flowers gone". Pósołstwo spiwa njamóžomy we tych dnjach cesto dosć słyšaś.
How móžośo słuchaś spiw "Hdźe te kwětki su, praj hdźe"

Der Krieg in der Ukraine dauert unvermindert an und ist auch in unserer heutigen Sendung das Hauptthema. Wir haben mit einem der mutigen Demonstranten in Russland telefoniert, die sich offen gegen den Krieg aussprechen: Wissenschaftler Nikita aus Moskau.
Gegen den Krieg in der Ukraine veranstalten sorbische Musiker am Wochenende ein Benefizkonzert in Bautzen.

COGODLA???

My comy lěpjej rozměś, cogodla jo mógało zewšym k wójnje w Ukrainje pśiś. Wó tom jo se rozgranjał naš kolega Gregor Kliem z wědomnostnicu Lizu Walteroweju z Lipska. Liza Walterowa jo doktorantka pśi Instituśe za sorabistiku. Wóna pśiźo z pódzajtša Ukrainy, njejo se jano z ludnosćami a mjeńšynowymi konfliktami w Europje zaběrała, ale glěda dokradnje teke na konflikt w swójskem kraju a kótaru rolu rěcy pśi tom graju. A wóna powěda wó pśicynach a wuslědkach wójny w Ukrainje.

Lisa Walther, ukrainische Sprachwissenschaftlerin am Institut für Sorabistik an der Uni Leipzig beschäftigt sich mit Völkern und Minderheitenkonflikten in Europa und geht u.a. der Frage nach, welche Rolle Sprachen dabei spielen.

Irina z Běłoruskeje a Stanisław z Moskwy

Pó politiskem pśewrośe wu nas w Nimskej a drugich něga socialistiskich statach su se teke wót UdSSR jadnotliwe staty wótźělili. 15 do sowjetskego zwězka pśisłušacych republikow jo sebje wopominało abo teke wuwójowało swóju njewótwisnosć. A teke Rusojska, Ukraina a Belarus/Běłoruska su akceptěrowali, až UdSSR wěcej njeeksistěrujo a su załožyli GUS – zjadnośeństwo njewótwisnych statow. To jo było 21. decembra w lěśe 1991.
Pó tśiźasća lětach ruski prezident Wladimir Putin toś to dogrono ignorěrujo a co Ukrainu zasej zwězaś z Rusojskeju. Z Běłoruskeju njezmějo snaź take problemy, pśeto jeje prezident Aleksander Lukaschenko jo wasal Putina. Dla togo smy se rozgranjali z Irinu, wóna pśiźo z Běłoruskeje a studěrujo w Nimskej, a ze Stanislawom, wědomnostnikom z Moskwy, kenž źěła tuchylu w USA.

Měnjenja k slědujucym pšašanjam a temam
Co Irina a Stanisław měnitej, su Ruse a Ukrainarje wopšawdu njepśijaśele?
Putin rusojsku ludnosć wóbslěpja, młogego dopołnje zaslěpijo.
Wójaŕske zakšocenje jo groteskne a zrazom późiwabnje statkowne.
Njestatki Putina se bóžko cesto na wšyknych Rusow pśepołožuju. Z tym nastanjo za młogego njewopšawnjona nowa žywjeńska situacija.
Wětšyna agresiju Putina napśeśiwo Ukrainje wótpokazujo, glěda pak kritiski na NATO.
Co měni Stanisław, jo wójna w Ukrainje wupšawnjona?
Weto někotare luźe w Rusojskej wójnu akceptěruju, abo?
Młogi spóznajo akle něnto wěrny zapóslědk strategije Putina.
Pśisud ukrainskeje ludnosći wubuźijo wjele emocijow. Młoge druge tomu napśeśiwo zblědujo.

Kak jo situacija we Finskej

Z nadpadom Rusojskeje na Ukrainu 24. februara jo se něco zachopiło, což smy dotychměst měli za njemóžne. A weto jo se to stało. Wójna se wěc a wěc rozšyrja. Naša reportaŕka Marja Elikowska-Winklerowa jo telefoněrowała z awtorom a pśełožowarjom ze słowjańskich rěcow do finskeje, Eerom Balkom, žywym w finskem głownem měsće Helsinki. We Finskej jo situacija se za jadnu noc změniła, groni z Helsinkow, źož se teke sam ako pśełožowaŕ za ukrainskich wuběgańcow angažěrujo. Teke we Finskej se luźe z Ukrainu solidarizěruju a pomagaju wuběgańcam w jich śěžkej situaciji.

Eero Balk aus dem finnischen Helsinki, Autor und Übersetzer slawischer Sprachen, engagiert sich für ukrainische Flüchtlinge. Er erzählt von der Situation in Finnland.

Górucy konflikt w Ukrainje juž wěcej ako tyźeń trajo!

Bórkojska casnikaŕka, publicistka a basnikarka Mina Witkojc jo w swójej basni "Erfurtske spomnjeśa" swóje mysli wugroniła wó wójnje. Napisała jo baseń w lěśe 1945, pó zakóńcenju drugeje swětoweje wójny, ale episka baseń njejo nic zgubiła wót swójeje aktuality. Zasej jo taka tšašna wójna wuderiła w Europje, źož smy se myslili, až take něco njebuźo how žednje wěcej móžno pó wójnje w něgajšnej Južnosłowjańskej. A zasej stojtej se słowjańskej luda napśeśiwo. Słyšyśo how chronologiju slědnych źewjeś dnjow wójny Rusojskeje w Ukrainje.

Der kriegerische Konflikt in der Ukraine dauert nun schon länger als eine Woche! Hier eine Chronologie der letzten neun Tage.